Piękna królowa czy przebiegła władczyni? Tajemnica Kleopatry i „geometrycznego cudu” w Taposiris Magna.

 Czy była najpiękniejszą kobietą antyku, czy może najinteligentniejszym politykiem swoich czasów? Kleopatra VII to postać, która od dwóch tysięcy lat rozpala wyobraźnię. Choć kojarzymy ją z filmowych kreacji, prawdziwa historia ostatniej królowej Egiptu jest znacznie bardziej fascynująca niż hollywoodzkie scenariusze. 

Władczyni, która nie była Egipcjanką. Zacznijmy od faktu, który wielu zaskakuje: Kleopatra, mimo że panowała nad Nilem, z pochodzenia była Greczynką. Należała do dynastii Ptolemeuszy, wywodzącej się od jednego z generałów Aleksandra Wielkiego. Co jednak odróżniało ją od przodków? Jako jedyna z rodu zadała sobie trud, by nauczyć się języka staroegipskiego, co zjednało jej lojalność poddanych. Ale to nie wszystko. Kleopatra była prawdziwą poliglotką – władała aż 9 językami (w tym aramejskim, etiopskim i łaciną). Była wykształcona w filozofii, retoryce i astronomii. To właśnie jej intelekt, a nie tylko uroda, sprawił, że najpotężniejsi ludzie tamtej epoki – Juliusz Cezar i Marek Antoniusz – stali się jej politycznymi i życiowymi partnerami.

 Strategia i wielka polityka. Jej rządy (51–30 r. p.n.e.) to nieustanna gra o niezależność Egiptu. Kleopatra była mistrzynią dyplomacji. Poprzez nieformalną koalicję z Cezarem, a później z Antoniuszem, próbowała uchronić swój kraj przed całkowitym wchłonięciem przez rosnące w siłę Imperium Rzymskie. Wszystko zmieniło się w 31 r. p.n.e. po klęsce w bitwie pod Akcjum. Zamiast stać się trofeum niesionym w rzymskim triumfie Oktawiana Augusta, Kleopatra wybrała śmierć. Legenda mówi o ukąszeniu kobry, choć wielu historyków sugeruje, że mogła zażyć przygotowaną wcześniej miksturę z trucizn. 

Zagadka grobowca: Gdzie spoczywa ostatnia faraonka? To jedno z największych pytań współczesnej archeologii. Przez wieki sądzono, że jej mauzoleum w Aleksandrii zatonęło podczas trzęsień ziemi. Jednak od kilku lat oczy całego świata zwrócone są na Taposiris Magna, położone około 45 km od Aleksandrii. To tam swoje przełomowe badania prowadzi dr Kathleen Martínez. 

Co udało się tam znaleźć?

 Monety z wizerunkiem królowej: Ukazują one Kleopatrę z wyraźnym, orlim nosem – co sugeruje, że bardziej dbała o wizerunek silnej władczyni niż klasycznej piękności. „Geometryczny cud”: W 2022 roku odkryto pod świątynią gigantyczny tunel o długości 1305 metrów, wykuty w litej skale, który dr Martínez nazywa kluczem do odnalezienia grobowca. Artefakty i posągi: Znaleziska sugerują, że miejsce to było poświęcone bogini Izydzie, z którą Kleopatra mocno się utożsamiała. 

Sylwetka: Dr Kathleen Martínez Zanim stała się twarzą poszukiwań grobu Kleopatry, Kathleen Martínez była odnoszącą sukcesy prawniczką na Dominikanie. Jej pasja do starożytnego Egiptu była jednak silniejsza – wierzyła, że dotychczasowi badacze szukali grobowca w złym miejscu. Od 2005 roku, z niespotykaną determinacją, odkrywa kolejne sekrety Taposiris Magna, stając się jedną z najbardziej inspirujących kobiet w świecie współczesnej nauki. 

Legendy kontra fakty. Wokół Kleopatry narosło mnóstwo mitów. Czy słynna „Igła Kleopatry” (obelisk w Londynie) faktycznie należała do niej? Chronologicznie nie – powstała tysiąc lat przed jej narodzinami, ale została przewieziona do Aleksandrii za jej czasów. Faktem jest natomiast, że Kleopatra była genialną administratorką. Zreformowała system podatkowy i wzmocniła walutę, dzięki czemu Egipt był najbogatszym państwem basenu Morza Śródziemnego w tamtym okresie. 

Czy dacie się porwać tajemnicy? Historia Kleopatry to opowieść o kobiecie, która w męskim świecie rzuciła wyzwanie najpotężniejszemu mocarstwu globu. Czy dr Martínez wkrótce ogłosi światu odkrycie sarkofagu królowej i Marka Antoniusza? Pozostaje nam czekać na kolejne wieści z wykopalisk. 

A Wy? 

Wybralibyście się do Egiptu, by pomóc w poszukiwaniach? Dajcie znać w komentarzach! 

Bibliografia i warto przeczytać: 

Stacy Schiff, Kleopatra: Biografia – najlepsza współczesna biografia odzierająca królową z mitów. 

Przemysław Kubiak, Kleopatra VII. Ostatnia królowa Egiptu – rzetelne spojrzenie polskiego badacza. 

Artykuł National Geographic: Pivotal discovery: submerged ancient 'port' – o najnowszej misji podwodnej dr Martínez. 

News z Taposiris Magna: Archeolodzy odkryli "cud" – szczegóły o gigantycznym tunelu. 

Plutarch, Żywoty równoległe – klasyczne źródło starożytne opisujące związek Kleopatry z Markiem Antoniuszem.